Buôn lậu thời bùng nổ công nghệ số
Thương mại điện tử phát triển như vũ bão đã mang lại nhiều tiện ích cho người tiêu dùng, nhưng đồng thời cũng mở ra một “mặt trận” mới phức tạp hơn đối với nạn buôn lậu, hàng giả, hàng vi phạm sở hữu trí tuệ.
Không còn phụ thuộc vào các đường dây vận chuyển truyền thống qua biên giới, các đối tượng vi phạm đã nhanh chóng dịch chuyển sang không gian số với thủ đoạn tinh vi, khó nhận diện và xử lý hơn.
Khác với thương mại truyền thống, các yếu tố nhận diện khá rõ ràng: người bán có địa điểm cụ thể, người mua trực tiếp tiếp xúc, hàng hóa dễ kiểm chứng và giao dịch, thanh toán minh bạch. Trong môi trường mua sắm trực tuyến, hầu hết những yếu tố đó trở nên mơ hồ. Người mua không biết rõ người bán là ai, ở đâu; hàng hóa được lưu kho tại vị trí nào; thông tin về nguồn gốc, chất lượng sản phẩm khó xác thực. Khi xảy ra vấn đề, việc truy vết, xác minh đối tượng liên quan cũng vô cùng phức tạp.
Trong bối cảnh đó, công tác quản lý thị trường cũng buộc phải thay đổi tương ứng, từ chính sách đến phương thức thực thi và xử lý. Luật Thương mại điện tử 2025 đã đặt ra những quy định chặt chẽ hơn, trong đó yêu cầu tất cả các tổ chức, cá nhân bán hàng trên sàn thương mại điện tử phải được định danh rõ ràng để cơ quan chức năng có thể truy vết khi xảy ra vi phạm. Các chế tài xử phạt cũng đã được điều chỉnh theo hướng đủ mạnh để tăng tính răn đe.
Về phía Bộ Công Thương đang tập trung triển khai các công cụ quản lý mới, trong đó quy định một số nhóm hàng hóa bắt buộc phải khai báo và truy xuất nguồn gốc, đặc biệt là các mặt hàng có tính rủi ro cao; đồng thời tiếp tục xây dựng các hệ thống cảnh báo sớm đối với các hành vi vi phạm, gian lận trên môi trường thương mại điện tử.
