Chuỗi cung ứng lạnh và bài toán xuất nhập khẩu nông sản.
Nếu ví nông sản là máu của nền kinh tế nông nghiệp thì hệ thống Logistics chuỗi lạnh chính là mạch máu lưu thông dòng chảy đó. Đáng tiếc thay, đây lại đang là điểm nghẽn lớn nhất cản trở sự bứt phá của lĩnh vực xuất nhập khẩu nông.
Theo các thống kê ngành, tỷ lệ hao hụt nông sản sau thu hoạch của Việt Nam hiện đang ở mức rất cao, dao động từ 20% đến 25% tùy loại mặt hàng. Nguyên nhân chủ yếu đến từ sự đứt gãy trong chuỗi cung ứng lạnh.
Thực tế cho thấy, tại nhiều vùng nguyên liệu, giá trị nông sản thường “bốc hơi” ngay sau thu hoạch vì không đủ điều kiện bảo quản. Chỉ một khâu bảo quản không đảm bảo cũng đủ khiến lô hàng từ giá trị xuất khẩu cao đến nguy cơ bị trả về, kéo theo thiệt hại lớn về chi phí vận chuyển, lưu kho và cả uy tín thị trường đã dày công xây dựng.
Hiện nay, tổng công suất kho lạnh của Việt Nam đạt khoảng 1,3 triệu pallet. Dù đã tăng đáng kể so với trước đây song mới chỉ đáp ứng được khoảng 20% – 30% nhu cầu bảo quản nông sản. Bên cạnh đó, phần lớn các kho lạnh thường chỉ tập trung tại các khu công nghiệp, cảng biển lớn trong khi vùng nguyên liệu lại thiếu hụt nghiêm trọng, khiến chi phí bị đội lên rất cao.
Thống kê cho thấy, chi phí logistics cho nông sản tại Việt Nam hiện chiếm khoảng 20% – 30% giá thành, cao gần gấp đôi mức trung bình chung của thế giới. Trong đó, logistics chuỗi lạnh là một trong những yếu tố khiến chi phí bị đội lên mạnh nhất.
Năm 2025 đánh dấu một cột mốc lịch sử khi kim ngạch xuất khẩu toàn ngành nông nghiệp vượt ngưỡng 70 tỷ USD. Tiếp nối đà tăng trưởng, mục tiêu cho năm 2026 được đặt ra ở mức 73-74 tỷ USD. Để hiện thực hóa tham vọng này, việc đầu tư phát triển chuỗi cung ứng lạnh là yêu cầu cấp bách không thể trì hoãn.
