👉 Hãy hình dung bạn đang đứng trên một đường chạy.
Đích đến phía trước là công việc, mối quan hệ, dự án bạn mong muốn thực hiện hay phiên bản bạn muốn trở thành. Nhưng giữa bạn và đích đến là rất nhiều nỗi sợ.
– Nỗi sợ bị nhà tuyển dụng từ chối
– Nỗi sợ bị crush ngó lơ
– Nỗi sợ bị mọi người ph/án xét, bình phẩm
– Nỗi sợ nếu thực hiện dự án thất bại thì sao?
…
Nếu toàn bộ sự chú ý của bạn chuyển từ \”làm sao để thành công\” thành “làm thế nào để không phải cảm thấy sợ?”, rất có thể bạn sẽ bắt đầu chạy – Nhưng là chạy theo hướng ngược lại, thay vì hướng về điều mình muốn.
Các nghiên cứu về avoidance learning – học né tránh cho thấy: khi né tránh một tình huống giúp chúng ta bớt lo hoặc bớt khó chịu, não rất dễ ghi nhận rằng “né tránh = an toàn”. Ví dụ, bạn định phát biểu trong cuộc họp nhưng vì sợ bị đánh giá nên quyết định im lặng. Ngay lúc đó, bạn thấy nhẹ nhõm hơn. Chính cảm giác dễ chịu này khiến lần sau bạn càng dễ tiếp tục chọn im lặng.
Nhưng cái giá của sự nhẹ nhõm ngắn hạn có thể là khoảng cách ngày càng xa với điều bạn muốn. Không nộp CV giúp bạn tránh bị từ chối, nhưng cũng khiến bạn mất cơ hội được nhận. Không đưa ra ý tưởng giúp bạn tránh bị chê, nhưng cũng khiến người khác khó nhìn thấy năng lực của bạn. Chỉ làm những việc chắc chắn thành công giúp bạn cảm thấy an toàn, nhưng cũng có thể giữ bạn mãi trong vùng quen thuộc.
👉 Vậy phải làm gì?
Điều đầu tiên không phải là ép bản thân “đừng sợ nữa”. Nỗi sợ thường không biến mất chỉ vì chúng ta ra lệnh cho nó biến mất. Thay vào đó, hãy thử nhận ra: “Mình đang sợ điều gì, và vì nỗi sợ đó mình đang né tránh điều gì?”
Sau đó, thay vì chờ đến khi hoàn toàn tự tin mới hành động, hãy tìm một bước đủ nhỏ để vẫn có thể tiến về phía mục tiêu. Sợ bị từ chối? Có thể bắt đầu bằng việc cập nhật CV và gửi một hồ sơ. Sợ bị đánh giá? Hãy thử đóng góp một ý kiến ngắn trong cuộc họp. Sợ dự án thất bại? Hãy thử nghiệm ở quy mô nhỏ trước khi đầu tư toàn bộ nguồn lực.
Như vậy, bạn sẽ nhận ra mình đang lo, đang sợ, nhưng không để cảm xúc đó hoàn toàn quyết định hành động của mình.
Bởi đôi khi, bạn không cần phải hết sợ rồi mới bước tiếp.
Bạn chỉ cần tự hỏi:
“Bước tiếp theo nào, dù rất nhỏ, đang đưa mình về phía mục tiêu?”
Nỗi sợ có thể vẫn đi cùng bạn. Nhưng nó không nhất thiết phải là thứ quyết định hướng bạn sẽ đi.