Có những giai đoạn, tram cảm khiến một người không còn đủ năng lượng để làm được những điều họ từng làm rất dễ dàng. Họ mệt hơn, khó tập trung hơn, ít năng lượng hơn, cần người thân giúp đỡ, đưa đi khám, ở bên hoặc hỗ trợ những việc rất nhỏ trong ngày.
Và rồi người tram cảm bắt đầu suy nghĩ:
“Mọi người phải lo cho mình quá nhiều.”
“Mình chỉ làm phiền họ thôi.”
“Giá như họ không phải bận tâm đến mình thì tốt hơn.”
Trong tâm lý học, cảm giác này thường được gọi là “cảm nhận mình là gánh nặng”.
Điều quan trọng là: việc một người cảm thấy mình là gánh nặng không có nghĩa họ thực sự là gánh nặng.
Tram cảm có thể khiến cách chúng ta nhìn bản thân trở nên khắc nghiệt hơn. Khi không còn hoạt động, làm việc hay chăm sóc mọi người như trước dễ so sánh mình với phiên bản cũ và nghĩ: “Trước đây mình làm được bao nhiêu thứ, giờ lại để mọi người phải lo.” Từ đó, một sự thật đơn giản là “mình đang cần hỗ trợ” có thể bị tâm trí diễn giải thành “mình là vấn đề của mọi người.”
Hai điều đó hoàn toàn khác nhau.
Một người bị sốt cần người nhà chăm sóc không vì thế mà trở thành “gánh nặng”. Một người đang tram cảm cũng vậy. Việc bạn cần được giúp đỡ trong một giai đoạn khó khăn không nói lên giá trị của bạn, cũng không biến bạn thành một người phiền phức.
Thậm chí, cảm giác mình là gánh nặng còn có thể khiến người tram cảm ít cầu cứu hơn. Họ có thể nói “Mình ổn”, “Mọi người cứ lo việc của mình đi”, “Không cần quan tâm đến mình đâu” dù bên trong lại rất cần có ai đó ở bên. Và càng thu mình, họ càng có thể cảm thấy cô đơn hơn.
Nếu bạn nhận ra mình đang có suy nghĩ:
“Mình chỉ làm phiền người khác.”
hãy thử dừng lại và hỏi:
“Nếu một người mình yêu thương rơi vào đúng hoàn cảnh này, mình có nghĩ họ là gánh nặng không?”