MUỐN THẤY ĐỈNH CAO, PHẢI CHẤP NHẬN ĐỔ MỒ HÔI
Nhìn lại những bức hình trong hành trình leo núi Dinh cùng khách hàng của NHC Việt Nam, tôi chú ý đến một chi tiết rất nhỏ: những vệt mồ hôi thấm trên áo.
Thoạt nhìn, đó chỉ là dấu hiệu của sự mệt mỏi.
Nhưng nghĩ kỹ hơn, tôi thấy đó lại là một trong những dấu hiệu chân thật nhất của hành trình.
Bởi khi thấy ai đỏ ở trên đỉnh núi, người ta thường chỉ nhìn vào thành quả.
Ít ai nhìn thấy những đoạn đường dốc đã đi qua.
Ít ai nhìn thấy những bước chân bắt đầu nặng dần.
Ít ai nhìn thấy những khoảnh khắc cơ thể muốn dừng lại, tâm trí bắt đầu xuất hiện câu hỏi:
“Mình còn phải đi bao xa nữa?”
Và cuộc sống cũng giống như vậy.
Chúng ta thường rất dễ hình dung về một tương lai tốt đẹp hơn.
Muốn khỏe mạnh hơn.
Muốn tự tin hơn.
Muốn có một công việc tốt hơn.
Muốn xây dựng một mối quan hệ tốt hơn.
Muốn trở thành một phiên bản trưởng thành hơn của chính mình.
Nhưng có một điều tâm trí thường không muốn nhìn thẳng:
Mọi thay đổi đều có một “cái giá”.
TÂM TRÍ THÍCH ĐÍCH ĐẾN, NHƯNG KHÔNG THÍCH ĐOẠN ĐƯỜNG
Não bộ của chúng ta luôn có xu hướng tìm kiếm phần thưởng và tránh né những điều gây khó chịu.
Vì vậy, chúng ta có thể rất hào hứng khi nghĩ:
“Một ngày nào đó mình sẽ tự tin hơn, thành công hơn.”
Nhưng lại không hào hứng với việc phải đứng trước đám đông và chấp nhận cảm giác run rẩy hôm nay.
Chúng ta muốn có một cơ thể khỏe mạnh.
Nhưng không phải lúc nào cũng muốn tập luyện khi cơ thể đang mỏi.
Chúng ta muốn giỏi một kỹ năng mới.
Nhưng lại dễ nản khi phải trải qua hàng chục lần làm chưa tốt.
Chúng ta muốn thay đổi cuộc sống.
Nhưng khi sự thay đổi bắt đầu tạo ra cảm giác bất an, thất vọng hoặc thiếu chắc chắn, tâm trí rất dễ thì thầm:
“Hay là thôi?”
Đó là một cơ chế rất tự nhiên.
Bởi với não bộ, cái quen thuộc thường tạo cảm giác an toàn hơn cái chưa biết.
Vì vậy, đôi khi thứ khiến chúng ta dừng lại không phải là con đường quá khó.
Mà là tâm trí không muốn tiếp tục trải nghiệm cảm giác khó chịu trên con đường ấy.
MỆT KHÔNG CÓ NGHĨA LÀ BẠN ĐANG ĐI SAI
Đây là điều rất dễ bị hiểu nhầm.
Khi leo núi, cơ thể mệt không có nghĩa là bạn đang đi sai.
Nó có thể đơn giản chỉ có nghĩa là:
Bạn đang sử dụng năng lượng để đi lên.
Trong cuộc sống cũng vậy.
Khi học một điều mới, bạn có thể thấy mình vụng về.
Khi bước ra khỏi vùng an toàn, bạn có thể thấy lo lắng.
Khi thay đổi một thói quen, bạn có thể thấy khó chịu.
Khi đối diện với một nỗi sợ, bạn có thể muốn quay lại.
Những cảm giác ấy không tự động chứng minh rằng bạn không đủ khả năng.
Đôi khi, chúng chỉ là dấu hiệu cho thấy bạn đang làm một điều mà tâm trí chưa quen.
Vấn đề không phải là:
“Làm sao để tôi không còn khó chịu?”
Mà đôi khi nên là:
“Sự khó chịu này đang nói với tôi điều gì?”
Nếu nó xuất hiện vì bạn đang bước ra khỏi vùng an toàn để tiến về điều mình coi trọng, thì một mức khó chịu nhất định có thể là phần tự nhiên của quá trình trưởng thành.
NHƯNG KHÔNG PHẢI MỌI ĐAU KHỔ ĐỀU ĐÁNG CHỊU ĐỰNG
Điều này cũng rất quan trọng.
“Cố gắng” không có nghĩa là phải chịu đựng bất cứ điều gì.
Không phải cứ đau khổ là đang trưởng thành.
Không phải cứ kiệt sức là đang nỗ lực đúng hướng.
Một người có thể chạy rất nhanh nhưng đang chạy sai đường.
Một người có thể leo rất cao nhưng lại đang leo lên một ngọn núi mà chính họ không hề muốn đến.
Vì vậy, trước khi hỏi:
“Mình có đủ mạnh mẽ để tiếp tục không?”
Có lẽ chúng ta nên hỏi:
“Con đường này có thực sự dẫn đến nơi mình muốn đến không?”
Nếu câu trả lời là có, thì sự mệt mỏi trên đường đi có thể đáng giá.
Nếu câu trả lời là không, biết dừng lại cũng là một dạng trưởng thành.
—-
Chuyên gia tâm lý Hoàng Duyên
Giám đốc Trung tâm Tâm lý và Phát triển Con người NHC Việt Nam CN Hoàng Hoa Thám (HCM)