Khi khuấy một ly nước có nhiều cặn, ta rất khó nhìn thấy đáy.
Tâm trí đôi khi cũng vậy. Khi bị cuốn vào quá nhiều suy nghĩ, lo lắng và những kịch bản “nếu như…”, ta có thể càng khó nhìn vấn đề rõ ràng.
Hãy hình dung một ly nước có rất nhiều cặn. Bạn khuấy tung cái cốc lên, càng khuấy, nước càng đục.
Điều này cũng giống như khi ta gặp 1 vấn đề nào đó, để tìm ra giải pháp, ta liên tục suy nghĩ. Chưa ra đáp án, ta nghĩ thêm. Ta phân tích, tưởng tượng, hỏi người này người kia, dựng hàng chục kịch bản rồi quay về đúng điểm xuất phát. Ta tưởng mình đang giải quyết vấn đề, nhưng thực chất có thể đã đi vào một vòng lặp.
Có những vấn đề cần suy nghĩ thật kỹ. Nhưng nghĩ nhiều hơn không phải lúc nào cũng giúp ta nhìn rõ hơn.
Vì vậy, khi nhận thấy mình đang quay lại cùng một câu hỏi mà không có thêm dữ liệu hay hành động mới, hãy thử đặt thời hạn cho việc suy nghĩ.
Ví dụ, bạn có thể dành khoảng 20 phút để viết ra: vấn đề thật sự là gì, điều gì đã biết, điều gì chưa biết và việc nào có thể làm.
Nếu đã có hành động, hãy làm. Nếu chưa đủ thông tin, hãy ghi rõ mình cần tìm thêm gì.
Sau đó, cho phép mình tạm đặt vấn đề xuống một lúc.
Đi bộ không tai nghe. Tắm. Ăn một bữa không màn hình TV hay điện thoại. Ngồi yên vài phút. Làm một việc sử dụng cơ thể thay vì tiếp tục ép đầu óc phải tìm câu trả lời.
Đặt xuống không phải né tránh. Nó chỉ có nghĩa là tư duy đã làm hết phần việc mà nó có thể làm trong lúc này.
Ban đầu, khi yên lại, bạn có thể nghe thấy tiếng ồn bên trong rõ hơn. Không sao cả. Sự im lặng không tạo ra tiếng ồn ấy. Nó chỉ giúp bạn thấy những gì vốn đã ở đó.
Có những lúc ta cần nghĩ thêm. Nhưng cũng có những lúc điều khôn ngoan nhất là nhận ra:
Nước đang đục. Đừng khuấy thêm. Hãy cho nó thời gian để lắng.
—-
Chuyên gia tâm lý Hoàng Duyên
Giám đốc Trung tâm Tâm lý và Phát triển Con người NHC Việt Nam
CN Hoàng Hoa Thám (HCM)