Một người rời khỏi cuộc đời bạn, đó là một sự kiện. Nhưng “Không ai có thể yêu mình” lại là một diễn giải.
Bạn thất bại trong một công việc, đó là một sự kiện. Nhưng “Mình là một người thất bại” lại là một kết luận.
Hiện tại bạn chưa biết phải đi con đường nào, đó là một sự thật. Nhưng “Cuộc đời mình sẽ không bao giờ tìm được lối ra” lại là một dự đoán về tương lai.
Trong quá trình đồng hành với nhiều người, tôi nhận ra rằng đôi khi điều khiến một người mắc kẹt lâu trong đau khổ không chỉ là sự việc đã xảy ra, mà còn là những ý nghĩa mà tâm trí tiếp tục gán cho sự việc ấy.
Tâm trí con người thường không thích sự không chắc chắn. Khi một chuyện đau lòng xảy ra, chúng ta dễ lập tức tìm kiếm lời giải thích: Tại sao chuyện này xảy ra? Ai có lỗi? Điều này nói lên điều gì về mình? Tương lai rồi sẽ thế nào?
Và từ một sự kiện, tâm trí có thể nhanh chóng đi rất xa.
“Anh ấy rời đi” có thể trở thành “Không ai thật lòng yêu mình”.
“Mình bị từ chối” có thể trở thành “Mình chẳng có năng lực”.
“Một chuyện không như ý xảy ra” có thể trở thành “Tại sao lúc nào cũng là tôi?”
Một điều chưa xảy ra trong tương lai cũng có thể được tâm trí kết luận trước: “Sau này chắc chắn mọi chuyện sẽ còn tệ hơn.”
Những suy nghĩ ấy có thể xuất hiện rất tự nhiên. Nhưng một suy nghĩ xuất hiện trong đầu không có nghĩa nó là sự thật.
Điều đó không có nghĩa chúng ta nên phủ nhận nỗi đau thật sự. Mất mát, phản bội hay thất bại đều có thể gây ra những cảm xúc rất thật và cần được cảm nhận, được chăm sóc.
Điều quan trọng là học cách phân biệt:
Điều gì thực sự đã xảy ra?
và
Tôi đang diễn giải điều đó như thế nào?
Ví dụ:
“Tôi bị từ chối trong cuộc phỏng vấn.”
→ Đây là điều đã xảy ra.
“Tôi chẳng có năng lực.”
→ Đây là kết luận tôi rút ra từ sự việc.
Khi tách được hai điều này, chúng ta có thêm một khoảng dừng để nhìn lại:
Với sự kiện thực tế đang có, tôi có thể làm gì tiếp theo?
Có thể tôi cần rút kinh nghiệm. Có thể tôi cần cải thiện một kỹ năng. Có thể tôi cần thử một cơ hội khác. Và cũng có thể, đơn giản là tôi chưa tìm được nơi phù hợp.
Sự kiện chỉ cho chúng ta biết điều gì đã xảy ra. Nó không phải lúc nào cũng đủ để kết luận mình là người như thế nào hay tương lai chắc chắn sẽ ra sao.
Tâm trí thường muốn kéo một sự việc thành cả một câu chuyện về cuộc đời.
Nhưng rất nhiều lúc, bạn không cần giải quyết cả cuộc đời mình.
Bạn chỉ cần nhìn rõ điều gì đã xảy ra, nhận diện điều mình đang nghĩ về nó, rồi chọn bước tiếp theo.