Người ta hay kể một câu chuyện về những con voi trong gánh xiếc.
Khi voi còn nhỏ, người ta buộc một chân nó vào cái cọc, bằng một sợi dây thừng.
Con voi con giãy. Kéo. Vùng vẫy hết sức.
Nhưng nó còn quá nhỏ. Sợi dây thắng.
Ngày này qua ngày khác, nó học được một điều:
“Mình không thoát được. Cố cũng vô ích.”
Rồi voi lớn lên. Nặng hàng tấn. Đủ sức kéo đổ cả một thân cây.
Người ta vẫn buộc nó bằng đúng sợi dây mảnh ấy, vào đúng cái cọc gỗ ấy.
Và con voi khổng lồ… đứng yên.
Nó không giật. Không thử. Không một lần.
Vì trong đầu nó, sợi dây ấy vẫn là sợi dây của ngày nó còn bé.
Tôi không biết chuyện này có đúng với loài voi thật hay không.
Nhưng điều nó gợi ra lại rất đúng với con người.
Bởi vì đôi khi, thứ giữ chúng ta lại không phải là một sợi dây thật.
Mà là một niềm tin đã hình thành từ rất lâu, có thể từ lúc chúng ta còn nhỏ, còn đi học hay mới đi làm.
“Mình không phải người thông minh.”
“Mình không hợp với những điều lớn lao.”
“Mình không hợp làm leader!”
“Mình không biết cách dẫn dắt người khác.”
“Người như mình chỉ có thể đi đến đây thôi.”
“Mình sẽ phá hỏng mọi thứ!”
Điều đáng sợ là những câu nói ấy không còn xuất hiện như một suy nghĩ.
Chúng xuất hiện như một sự thật.
Một sự thật mà ta không còn đặt câu hỏi nghi vấn liệu nó đúng hay sai.
Có thể sợi dây ấy được hình thành từ một lời chê khi bạn còn nhỏ.
Một lần thất bại khiến bạn xấu hổ.
Một môi trường liên tục khiến bạn cảm thấy mình phải luôn đủ tốt mới được yêu thương.
Một lần bị từ chối khiến bạn bắt đầu nghi ngờ giá trị của chính mình.
Ngày ấy, việc tin vào sợi dây ấy có thể là điều dễ hiểu.
Bởi vì đó là cách một phiên bản nhỏ bé hơn của bạn cố gắng bảo vệ chính mình.
Nhưng bạn của hôm nay đã khác.
Bạn đã lớn hơn.
Bạn có nhiều trải nghiệm hơn.
Bạn có nhiều nguồn lực hơn.
Bạn có nhiều khả năng hơn.
Bạn có quyền lựa chọn nhiều hơn.
Sợi dây từng giữ được bạn của ngày xưa: chưa chắc còn đủ sức giữ bạn của hiện tại.
Vấn đề chỉ là…
Đã bao lâu rồi bạn chưa thử kéo lại sợi dây ấy?
Đã bao lâu rồi bạn chưa tự hỏi:
“Điều mình tin về bản thân có thật sự đúng không?”
Trong những ngày tới, chúng ta sẽ cùng nhìn lại những “sợi dây vô hình” ấy:
– Chúng đến từ đâu?
– Chúng đang lấy đi điều gì của bạn?
– Và làm sao để nhận ra một sợi dây đã không còn cần thiết?
Hôm nay, chỉ cần một câu hỏi:
Sợi dây nào bạn vẫn đang buộc vào chân bạn, dù bạn có thể đã đủ lớn để cởi bỏ nó?
Hãy chia sẻ với tôi ở phần bình luận nhé!
—-
Chuyên gia tâm lý Hoàng Duyên
Giám đốc Trung tâm Tâm lý và Phát triển Con người NHC Việt Nam CN Hoàng Hoa Thám (HCM)