Hoàn thiện hạ tầng chuỗi lạnh: Yêu cầu cấp thiết trong chiến lược logistics quốc gia
Những năm gần đây, Chính phủ đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách nhằm phát triển ngành dịch vụ logistics theo hướng hiệu quả, hiện đại; từng bước giảm dần chi phí, đưa Việt Nam trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng khu vực và quốc tế.
Theo “chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam thời kỳ 2025 – 2035”, Việt Nam đặt mục tiêu hình thành ít nhất 5 trung tâm dịch vụ logistics hiện đại, ngang tầm quốc tế, đóng vai trò đầu mối kết nối với chuỗi cung ứng toàn cầu. Trong bối cảnh đó, việc đầu tư xây dựng các trung tâm logistics quy mô lớn, đặc biệt là logistics chuỗi lạnh gắn với kiểm soát chặt chẽ chất lượng hàng hóa được xem là hướng đi đúng đắn và cấp thiết.
Thực tế cho thấy, điểm nghẽn lớn nhất của khu vực thương mại – dịch vụ logistics hiện nay là hệ thống logistics chuỗi lạnh vẫn chưa phát triển tương xứng với tốc độ tăng trưởng của các ngành xuất khẩu chủ lực như nông sản, thủy sản và thực phẩm chế biến.
Năm 2025, giá trị sản xuất nông nghiệp của Việt Nam ước đạt 65 tỷ USD, tăng 3,78% so với cùng kỳ năm trước. Song do cơ sở vật chất chuỗi lạnh không đảm bảo nên tỷ lệ tổn thất sau thu hoạch luôn duy trì ở mức cao, lên tới 3,5-4,1 tỷ USD mỗi năm, tương đương 12% GDP của toàn ngành. Trong đó, tỷ lệ tổn thất sản phẩm rau quả dao động từ 20%-40% tuỳ loại mặt hàng, cao hơn mức trung bình của châu Á là 10%-20%. Tỷ lệ tổn thất ngành thuỷ sản dao động khoảng 15%-20%, cao hơn mức trung bình của Châu Á là 10%….
Do đó, việc tập trung phát triển chuỗi cung ứng lạnh thông minh là yêu cầu cấp thiết nhằm giảm thiểu tối đa tổn thất sau thu hoạch và nâng cao giá trị hàng hóa. Trong bối cảnh các thị trường xuất khẩu ngày càng khắt khe về tiêu chuẩn chất lượng và môi trường, việc đầu tư vào logistics chuỗi lạnh sẽ giúp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị trường và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Đây cũng là nền tảng quan trọng để thúc đẩy nền kinh tế phát triển bền vững, góp phần hiện thực hóa mục tiêu đưa Việt Nam trở thành trung tâm logistics của khu vực và quốc tế.
