Có người cho rằng nhiều “bí ẩn phương Tây” thực chất chẳng hề thần bí như họ mô tả. Rất nhiều điều được tung hô là chưa thể lý giải thật ra chỉ là những câu chuyện bị thổi phồng.
Ví dụ như sự suy tàn của nền văn minh Maya: có quan điểm cho rằng đây không phải bí ẩn, mà là kết quả của quá trình xâm lược của người châu Âu. Họ đến, chiếm đất, đàn áp và khiến cộng đồng bản địa suy giảm nghiêm trọng. Rồi sau đó, chính sự biến mất ấy lại bị biến thành câu chuyện huyền bí để kể lại cho hấp dẫn. Ngay cả vùng núi linh thiêng của người bản địa cũng bị đổi thành “Núi Tổng thống”. Nếu hai thế kỷ trước dân số bản địa ước tính hàng chục triệu, thì hiện chỉ còn một phần nhỏ — điều này được cho là lý do chính khiến văn minh Maya không còn.
Câu chuyện về kim tự tháp Khufu cũng thường bị nhắc đến. Ban đầu, có người mô tả rằng các khối đá được ghép khít đến mức lưỡi dao cũng không lọt. Nhưng khi khảo sát thực tế, có khe hở đủ để đưa cả đầu ngón tay vào. Lúc bị phản bác, họ lại đổi cách giải thích, cho rằng công trình đã bị con người phá hoại nên mới xuất hiện khe hở. Rồi đến câu hỏi làm sao di chuyển được những tảng đá khổng lồ ấy, có người đưa ra giả thuyết “tận dụng lực nổi mùa lũ”. Sau đó, các thử nghiệm lại cho thấy cách làm này không khả thi. Một lời giải thích bị bác bỏ lại kéo theo hàng loạt lý thuyết khác để lấp vào.
Vậy, nếu gạt đi những điều bị thổi phồng, thì đâu mới là những bí ẩn thật sự khó giải thích nhất cho đến nay?
