Có những người luôn là người đến sớm nhất và rời công ty muộn nhất.
Trong mắt mọi người, họ là người tham vọng, trách nhiệm, lúc nào cũng bận rộn và dường như dành phần lớn tâm trí cho công việc.
Chính họ đôi khi cũng tin như vậy.
Rằng mình cố gắng vì tương lai.
Rằng mình đang gánh vác trách nhiệm.
Rằng chỉ cần cố thêm một chút nữa, mọi thứ rồi sẽ ổn.
Nhưng có một câu hỏi rất ít khi được đặt ra:
❓ Nếu hôm nay mọi công việc đều kết thúc sớm, bạn có thực sự muốn trở về nhà không?
Với một số người, câu trả lời không dễ dàng.
Không phải vì họ ghét căn nhà ấy.
Mà bởi phía sau cánh cửa đó có thể là những điều khiến họ mệt mỏi hơn cả một ngày làm việc: một mối quan hệ đang nguội lạnh, những cuộc trò chuyện luôn kết thúc bằng trách móc, cảm giác mình không bao giờ làm đủ tốt, hoặc một khoảng cách đã tồn tại quá lâu nhưng chẳng ai biết phải bắt đầu thu hẹp từ đâu.
Và thế là người ta ở lại công ty thêm một chút.
Trả lời thêm vài email.
Nhận thêm một cuộc gọi.
Làm thêm một việc vốn có thể để ngày mai.
Không hẳn vì công việc cần họ đến thế.
Mà bởi ở đó, họ biết mình phải làm gì.
Ở công việc, có mục tiêu để hoàn thành, có vấn đề để giải quyết, có kết quả để đo lường. Khi làm tốt, họ được công nhận. Khi có vấn đề, ít nhất họ vẫn có cảm giác mình có thể kiểm soát được nó.
Còn trong những mối quan hệ thân thiết, mọi thứ không phải lúc nào cũng rõ ràng như vậy.
Có những tổn thương không thể giải quyết bằng một bảng kế hoạch.
Có những khoảng cách không thể thu hẹp chỉ bằng việc “cố gắng nhiều hơn”.
Có những cảm xúc mà một người đã né tránh quá lâu đến mức chính họ cũng không biết phải gọi tên thế nào.
Và công việc, từ lúc nào đó, không còn chỉ là công việc.
Nó trở thành một nơi TRÚ ẨN.
Càng căng thẳng ở nhà, người ta càng lao vào công việc.
Càng lao vào công việc, người ở nhà càng cảm thấy bị bỏ lại.
Khoảng cách lớn hơn. Xung đột nhiều hơn.
Và người ta lại càng có lý do để ở ngoài lâu hơn.
♻️ Xung đột → né tránh bằng công việc → mất kết nối với gia đình và người thân → xung đột nhiều hơn → tiếp tục lao vào công việc.
Một vòng lặp cứ thế hình thành.
Nhìn từ bên ngoài, người ta có thể gọi đó là “nghiện việc”, “quá tham vọng” hay “không biết cân bằng cuộc sống”.
Nhưng đôi khi, câu chuyện sâu hơn rất nhiều.
Có thể một người không thực sự đang chạy về phía thành công. Họ chỉ đang chạy ra xa một nơi khiến mình đau.
Vì thế, nói với họ rằng hãy “bớt làm việc đi”, “dành thời gian cho gia đình đi” hay “cân bằng lại cuộc sống đi” đôi khi vẫn chưa chạm tới điều đang thực sự xảy ra.
Câu hỏi cần được đặt ra có thể là:
Bạn đang tập trung cho công việc để xây dựng cuộc đời mình muốn sống – hay đang dùng nó để trốn tránh 1 vấn đề bạn chưa biết phải đối diện thế nào?
—-
Chuyên gia tâm lý Hoàng Duyên
Giám đốc Trung tâm Tâm lý và Phát triển Con người NHC Việt Nam CN Hoàng Hoa Thám (HCM)