👉 Chúng ta thường nói về lãnh đạo bằng những từ rất lớn:
Tầm nhìn.
Chiến lược.
Đội ngũ.
Ảnh hưởng.
Hiệu suất.
👉 Nhưng càng làm việc sâu với những người lãnh đạo, tôi càng nhận ra có một năng lực nằm trước tất cả những điều đó:
KHẢ NĂNG LÃNH ĐẠO THẾ GIỚI BÊN TRONG CỦA CHÍNH MÌNH.
Tôi từng đồng hành với một khách hàng, anh đã đi qua nhiều vị trí quản lý, từ giám đốc đến những vai trò lãnh đạo cấp cao hơn. Anh phụ trách nhiều dự án, làm việc rất nhiều và bên ngoài là hình ảnh của một người thành công.
Nhưng phía sau những chức danh ấy lại là một trạng thái hoàn toàn khác.
– Anh mất ngủ.
– Căng thẳng.
– Lo lắng.
– Luôn muốn mình phải làm tốt hơn nữa.
– Và đặc biệt, anh rất cần được ghi nhận.
Khi đi sâu hơn, chúng tôi nhận ra rằng rất nhiều việc anh đang làm không hoàn toàn xuất phát từ điều anh thực sự muốn.
Có một động lực âm thầm phía sau:
“Nếu tôi không làm đủ tốt, tôi sẽ không đủ giá trị.”
Vì vậy anh làm nhiều hơn.
Nhận thêm trách nhiệm.
Cố gắng chứng minh nhiều hơn.
Nhưng khi tôi hỏi:
“Anh đã làm rất nhiều như vậy. Nhưng anh có thực sự cảm thấy mình đang tiến gần hơn đến điều mình muốn không?”
Câu trả lời là: “Không.”
Đây là lúc tôi thấy câu chuyện về lãnh đạo không còn chỉ nằm ở kỹ năng quản trị nữa.
Nó nằm ở cách một người đang vận hành chính mình.
Khoa học thần kinh cho chúng ta một góc nhìn rất đáng suy ngẫm: bộ não không phải một cấu trúc bất biến. Não có tính dẻo thần kinh – neuroplasticity, nghĩa là những kết nối và cách thức hoạt động của não có thể thay đổi theo trải nghiệm và sự luyện tập.
Nói một cách đơn giản:
Điều chúng ta lặp lại nhiều lần, chúng ta đang dần trở nên giỏi hơn trong chính điều đó.
– Nếu mỗi ngày tôi luyện cho mình phản ứng thật nhanh với mọi vấn đề, tôi đang củng cố một kiểu phản ứng.
– Nếu mỗi ngày tôi sống trong trạng thái phải chứng minh giá trị, não và hệ thần kinh của tôi ngày càng quen với trạng thái ấy.
– Nếu tôi liên tục chạy từ việc này sang việc khác, rất có thể tôi cũng đang huấn luyện não mình trở nên quen với sự phân mảnh.
Nhưng chiều ngược lại cũng quan trọng không kém.
Nếu một người có thể học cách dừng lại trước khi phản ứng; nhận diện cảm xúc thay vì lập tức hành động theo cảm xúc; quan sát niềm tin đang thúc đẩy mình; ở lại lâu hơn với một nhiệm vụ thay vì liên tục chạy theo kích thích mới; và lặp lại những hành vi mới đủ lâu… thì họ cũng đang từng bước xây dựng một cách vận hành mới.
Đó là lý do tôi không nhìn “lãnh đạo chính mình” đơn thuần như một khẩu hiệu phát triển bản thân.
Đó là một quá trình luyện tập.
Và đôi khi điều đầu tiên một người lãnh đạo cần thay đổi không phải là đội ngũ.
Không phải KPI.
Không phải chiến lược.
Mà là khả năng nhận ra: “Điều gì đang thực sự lãnh đạo mình?”
– Mục tiêu của mình?
– Hay nỗi sợ?
– Giá trị của mình?
– Hay nhu cầu được công nhận?
– Sự lựa chọn có ý thức?
– Hay những phản ứng đã được lặp lại quá lâu đến mức mình tưởng rằng:
“Tôi vốn là người như vậy.”
Có lẽ, cấp độ đầu tiên của lãnh đạo không phải là khiến người khác đi theo mình.
Mà là khi chính mình không còn bị dẫn dắt một cách vô thức bởi những gì đang diễn ra bên trong mình.
Và từ đó, ta mới thực sự bắt đầu có quyền lựa chọn cách mình muốn sống, làm việc và lãnh đạo.
——————————-
Chuyên gia tâm lý Hoàng Duyên
Giám đốc Trung tâm Tâm lý và Phát triển Con người NHC Việt Nam CN Hoàng Hoa Thám (HCM)