ĐỨNG CAO HƠN, TA SẼ NHÌN KHÁC ĐI
Khi còn ở dưới chân núi, trước mắt ta chỉ là một con dốc dài, những đoạn đường quanh co và một đỉnh núi dường như còn rất xa.
Nhưng càng bước lên cao, khung cảnh bắt đầu thay đổi.
Những con đường từng khiến ta thấy mệt mỏi giờ chỉ còn là những nét nhỏ phía dưới. Những khúc quanh tưởng như không có lối ra, từ trên cao nhìn xuống, hóa ra đều có một hướng đi. Và khi đứng đủ cao, ta mới nhận ra: thứ từng khiến mình tưởng như không thể vượt qua, thực ra không hề đáng sợ như ta vấn nghĩ.
Cuộc sống cũng vậy.
Có những thời điểm, chúng ta bị mắc kẹt trong một góc nhìn quá gần.
Một thất bại xảy ra, ta nghĩ thế là tiêu rồi.
Một mối quan hệ kết thúc, ta diễn gaiir rằng ta bị bỏ rơi.
Một cơ hội vuột mất, ta tưởng cánh cửa của cuộc đời đã đóng lại.
Một tổn thương kéo dài, ta bắt đầu tin rằng mình sẽ không bao giờ có thể bình yên như trước.
Nhưng đôi khi, không phải cuộc đời đang bế tắc. Chỉ là ta đang đứng quá gần vấn đề.
Khi đứng quá gần một ngọn núi, ta chỉ nhìn thấy đá, dốc và những bước chân nặng nề. Ta không nhìn thấy được con đường phía sau, càng không thể biết phía bên kia ngọn núi có gì.
Con người cũng thường như thế.
Khi đang ở giữa một biến cố, cảm xúc thường khiến ta đồng nhất “điều đang xảy ra” với “toàn bộ cuộc đời mình”.
Biến một lần bị từ chối thành “không ai cần tôi”.
Biến một giai đoạn khó khăn thành “cuộc đời tôi vốn đã như vậy”.
Nhưng một sự kiện không phải là toàn bộ câu chuyện.
Điều thay đổi câu chuyện đôi khi không phải là hoàn cảnh, mà là vị trí từ đó ta nhìn hoàn cảnh.
Muốn nhìn rộng hơn, ta phải bước lên.
Và “bước lên” trong cuộc sống không chỉ là đạt được nhiều hơn, có nhiều tiền hơn hay đứng ở một vị trí cao hơn.
Đó còn là trưởng thành hơn về nhận thức.
Là khi ta đủ bình tĩnh để không phản ứng ngay với mọi điều xảy ra.
Là khi ta có thể nhìn vào nỗi đau mà không còn chỉ hỏi:
“Tại sao chuyện này lại xảy ra với tôi?”
Mà bắt đầu hỏi:
“Chuyện này đang dạy tôi điều gì?”
Là khi ta không còn chỉ nhìn vào những gì mình mất, mà bắt đầu nhìn thấy những gì mình đã học được.
Không còn chỉ hỏi “Tại sao tôi thất bại?”, mà hỏi “Tôi cần thay đổi điều gì để lần sau bước đi khác?”
Không còn xem một đoạn đường khó khăn là bằng chứng rằng mình đã chọn sai, mà hiểu rằng có những con đường chỉ có thể hiểu được khi ta đã đi qua nó.
Đó chính là sự trưởng thành của góc nhìn.
Giống như khi leo núi, mỗi bước đi lên đều đòi hỏi nỗ lực. Càng lên cao, cơ thể càng mệt, hơi thở càng nặng, đôi chân càng muốn dừng lại.
Nhưng đổi lại, tầm nhìn cũng rộng hơn sau mỗi bước chân.
Và có lẽ cuộc sống cũng đang vận hành theo cách như vậy.
Những trải nghiệm khó khăn không chỉ thử thách sức chịu đựng của chúng ta. Chúng còn có thể đưa chúng ta đến một tầng nhận thức mà nếu cuộc đời luôn bằng phẳng, ta có thể sẽ không bao giờ chạm tới.
Ngày hôm nay, điều khiến ta đau có thể vẫn chưa có ý nghĩa.
Nhưng vài năm sau, khi nhìn lại từ một vị trí khác, ta có thể bất ngờ nhận ra:
“À, hóa ra đoạn đường ấy không phải để đánh gục mình. Nó đang đưa mình đến một nơi khác.”
Đỉnh núi không làm cho những con đường gập ghềnh biến mất.
Nó chỉ giúp ta nhìn thấy rằng những con đường ấy không phải toàn bộ cuộc hành trình.
Vì vậy, nếu hôm nay bạn đang đứng trước một vấn đề mà cảm thấy mọi thứ quá chật hẹp, quá nặng nề, quá bế tắc, có lẽ bạn chưa cần phải tìm ngay một câu trả lời.
Đôi khi, điều bạn cần trước tiên chỉ là đi thêm một đoạn.
Bước ra khỏi cảm xúc hiện tại.
Bước ra khỏi cách nghĩ cũ.
Bước ra khỏi giới hạn mà chính mình từng tin là không thể vượt qua.
Bởi khi bạn thay đổi vị trí đứng, bạn sẽ thay đổi được góc nhìn.
Và khi góc nhìn thay đổi, ý nghĩa của những điều đã xảy ra cũng có thể thay đổi theo.
Có những điều chỉ khi đứng đủ cao, ta mới hiểu.
Có những đoạn đường chỉ khi đi đủ xa, ta mới biết vì sao mình phải đi qua.
Và có những nỗi đau, chỉ khi trưởng thành hơn, ta mới nhận ra:
Nó không phải là dấu chấm hết.
Nó chỉ là một đoạn đường trên hành trình đưa ta đến một phiên bản rộng lớn hơn của chính mình.
—-
Chuyên gia tâm lý Hoàng Duyên
Giám đốc Trung tâm Tâm lý và Phát triển Con người NHC Việt Nam CN Hoàng Hoa Thám (HCM)