🧠 NẾU BẠN THẤY ĐIỀU NÀY QUEN THUỘC, HÃY Ở LẠI VỚI BÀI VIẾT NÀY…
Có những chuyện đã trôi qua từ rất lâu, nhưng thỉnh thoảng nhớ lại, bạn vẫn đau như cũ:
Bạn nhớ rõ mình đã nói gì.
Đã làm gì.
Đã phản ứng ra sao — từng chi tiết như thể vừa mới xảy ra.
Và rồi tâm trí lập tức siết chặt bạn lại:
“Lẽ ra mình không bao giờ được nói câu đó.”
“Tại sao lúc đó mình lại cư xử ngố/c ngh/ếch như thế?”
“Giá như mình khéo léo hơn một chút, mọi thứ đã không tệ như thế này.”
Bạn có thể nghĩ rằng:
“Mình đang suy nghĩ lại để hiểu chuyện và tìm cách giải quyết.”
Nhưng không phải lúc nào cũng vậy.
Đôi khi, tâm trí không còn thực sự đi tìm giải pháp. Nó chỉ đang lặp đi lặp lại việc
ph/án x/ét chính mình.
🔄 Vòng lặp ấy thường diễn ra như thế này:
CHUYỆN ĐÃ XẢY RA
↓
NHỚ LẠI
↓
PH/ÁN X/ÉT BẢN THÂN
↓
TỘ/I L/ỖI – X/ẤU HỔ – ĐAU KHỔ
↓
NGHĨ LẠI CHUYỆN ĐÓ
↓
TIẾP TỤC TỰ TRÁCH
Và cứ thế, bạn quay lại cùng một câu chuyện rất nhiều lần.
Nhưng hãy thử để ý:
Sau hàng chục lần nghĩ lại…
Bạn có thực sự tìm ra một điều gì mới không?
Hay bạn chỉ đang nói với mình những câu giống nhau:
“Giá như…”
“Đáng lẽ…”
“Tại sao mình lại…”
Đó là điểm khác biệt rất quan trọng.
🌱 Học từ một sự việc là nhìn lại để hiểu:
“Điều gì đã xảy ra?”
“Mình có thể làm gì khác?”
“Lần sau mình sẽ xử lý thế nào?”
Còn tự chỉ trích lại tập trung vào một câu hỏi khác:
“MÌNH T/Ệ THẾ NÀO?”
Và khi câu hỏi đó lặp đi lặp lại, bạn không chỉ nhớ về một sai lầm.
Bạn đang biến một sai lầm thành một bản án dành cho chính mình.
Bạn không còn chỉ nghĩ:
“Mình đã làm điều đó chưa tốt.”
Mà chuyển thành:
“Mình là người không tốt.”
Một hành vi trở thành một nhãn dán về con người.
Một khoảnh khắc trở thành bằng chứng để chống lại chính mình.
💔 Và đó là lý do có những lúc:
Chuyện đã kết thúc từ lâu, nhưng nỗi đau vẫn còn nguyên.
Vậy làm thế nào để nhìn lại một sai lầm mà không tiếp tục làm đau chính mình?
Bài sau Duyên sẽ chia sẻ sâu hơn về cách TỰ TRẮC ẨN – cách để chúng ta dừng vòng lặp TỰ CH/Ỉ TR/ÍCH và học cách đối xử với chính mình tử tế hơn.
—-
Chuyên gia tâm lý Hoàng Duyên
Giám đốc Trung tâm Tâm lý và Phát triển Con người NHC Việt Nam
CN Hoàng Hoa Thám (HCM)