Có những mối quan hệ không đổ vỡ vì một vấn đề quá lớn.
Chúng bị tổn thương bởi rất nhiều lần chúng ta phản ứng quá vội vàng khi bị cuốn theo cảm xúc.
Một câu nói trái ý xuất hiện.
Tâm trí lập tức dịch thành “Họ không tôn trọng mình”. Cơ thể nóng lên, tim đập nhanh hơn, ký ức cũ được mở ra và tất cả lỗi lầm trước đây của người kia ùa về.
Ta không kịp suy nghĩ kỹ càng.
Chỉ vài giây sau, một câu nói sắc bén đã được phóng ra.
Đến khi bình tĩnh, ta mới nhận ra: Mình không chỉ phản hồi điều người kia vừa nói. Mình đang phản ứng với cả những cảm xúc, ký ức và cách diễn giải đã tích tụ từ trước.
Vì vậy, có một kỹ năng rất nhỏ nhưng cực kỳ quan trọng: đừng trả lời ngay khi cơ thể đang bị kích hoạt mạnh.
Nếu tình huống cho phép, hãy cho mình một nhịp. Thở chậm hơn. Cảm nhận bàn chân. Nhận ra: “Tôi đang giận. Tôi đang có suy nghĩ rằng mình bị coi thường. Tôi đang rất muốn phản công.”
Rồi tách ba thứ ra: Người kia thực sự đã nói gì? Tôi đang cảm thấy gì? Tâm trí tôi đang thêm câu chuyện gì?
Sau đó mới hỏi: “Tôi muốn bảo vệ điều gì trong mối quan hệ này?”
Nếu cần giới hạn, hãy nói giới hạn.
“Tôi sẵn sàng trao đổi, nhưng tôi không muốn chúng ta nói với nhau theo cách này.” Nếu cần thời gian, có thể nói: “Tôi đang quá kích động, chúng ta nói lại khi tôi bình tĩnh hơn.”
Tạm dừng không phải bỏ chạy. Bình tĩnh không phải yếu đuối. Và đặt giới hạn không cần phải đi cùng công kích.
Một giây rất ngắn. Nhưng đôi khi điều cứu một mối quan hệ không phải một lời nói thông minh hơn, mà là một giây đủ để ta không nói ra điều sẽ phải mất rất lâu để sửa chữa.
—-
Chuyên gia tâm lý Hoàng Duyên
Giám đốc Trung tâm Tâm lý và Phát triển Con người NHC Việt Nam
CN Hoàng Hoa Thám (HCM)