🦋 “BÁC SĨ ƠI, EM BỊ TIRADS 3, UỐNG THUỐC RỒI MÀ SAO NHÂN TUYẾN GIÁP VẪN KHÔNG TEO ĐI?”
Đây là một trong những câu hỏi TS.BS Đinh Xuân Cường gặp rất thường xuyên khi tư vấn cho người bệnh có nhân tuyến giáp.
Nhiều anh chị đi siêu âm, phát hiện một nhân tuyến giáp TIRADS 2 hoặc TIRADS 3. Sau đó được kê thuốc và nghĩ rằng:
“Uống thuốc một thời gian thì nhân sẽ nhỏ lại.”
Nhưng vài tháng sau đi siêu âm kiểm tra, kích thước nhân gần như không thay đổi.
Và câu hỏi thường được đặt ra là:
💬 “Có phải thuốc không hiệu quả không bác sĩ?”
💬 “Hay nhân của em đang chuyển thành ung thư?”
💬 “Có cần đổi thuốc hoặc tăng liều không?”
Thực tế, trước khi lo lắng, có một điều rất quan trọng cần hiểu:
👉 Không phải thuốc nào điều trị tuyến giáp cũng có tác dụng làm nhân tuyến giáp teo nhỏ.
🔍 Trước hết, TIRADS 2 và TIRADS 3 có nghĩa là gì?
TIRADS là hệ thống được sử dụng trên siêu âm để đánh giá đặc điểm của nhân tuyến giáp và ước tính mức độ nghi ngờ ác tính.
Hiểu đơn giản:
🔹 TIRADS 1: Tuyến giáp chưa phát hiện nhân bất thường.
🔹 TIRADS 2: Hình ảnh nhân có tính chất lành tính.
🔹 TIRADS 3: Nhân có nguy cơ ác tính thấp, phần lớn là lành tính.
Với các nhân TIRADS 2 hoặc TIRADS 3, điều quan trọng thường không phải là tìm mọi cách để “làm tan” nhân ngay lập tức.
Bác sĩ sẽ đánh giá thêm nhiều yếu tố khác như:
✔️ Kích thước nhân
✔️ Tốc độ phát triển theo thời gian
✔️ Cấu trúc nhân đặc, nang hay hỗn hợp
✔️ Vị trí của nhân
✔️ Có gây nuốt vướng, khó chịu hoặc chèn ép hay không
✔️ Chức năng tuyến giáp có bình thường hay không
Vì vậy, chỉ nhìn vào một chữ TIRADS 3 là chưa đủ để quyết định có cần điều trị hay không.
💊 Vậy tại sao uống thuốc rồi mà nhân vẫn không teo?
Đây chính là điểm mà rất nhiều người bệnh hiểu nhầm.
Thuốc được sử dụng trong bệnh lý tuyến giáp thường nhằm mục đích điều chỉnh chức năng tuyến giáp, ví dụ như đưa các chỉ số hormone về mức phù hợp.
Nếu người bệnh bị suy giáp, thuốc hormone tuyến giáp có thể giúp bù lượng hormone cơ thể đang thiếu.
Nếu người bệnh có rối loạn chức năng tuyến giáp khác, thuốc sẽ được sử dụng tùy theo nguyên nhân cụ thể.
👉 Nhưng những loại thuốc này không phải là “thuốc làm tan nhân tuyến giáp”.
Một nhân tuyến giáp là một tổn thương có cấu trúc riêng trong mô tuyến giáp. Vì vậy, việc uống thuốc và đưa TSH, FT4 hoặc các chỉ số hormone về bình thường không đồng nghĩa với việc nhân sẽ tự biến mất.
Nói cách khác:
– Điều trị chức năng tuyến giáp và điều trị nhân tuyến giáp là hai vấn đề không hoàn toàn giống nhau.
– Có người uống thuốc để kiểm soát suy giáp nhưng nhân vẫn tồn tại ổn định nhiều năm.
– Điều đó không có nghĩa là thuốc không hiệu quả.
📌 Nếu nhân không teo thì có cần tiếp tục uống thuốc không?
Câu trả lời phụ thuộc vào lý do ban đầu bác sĩ kê thuốc.
Nếu thuốc được sử dụng để điều trị suy giáp, viêm tuyến giáp hoặc một rối loạn hormone cụ thể, người bệnh vẫn cần dùng thuốc theo chỉ định.
Không nên tự ý ngừng thuốc chỉ vì siêu âm thấy nhân không nhỏ đi.
Ngược lại, cũng không nên tự ý tăng liều thuốc với hy vọng làm nhân teo nhanh hơn.
Việc tăng hormone tuyến giáp không đúng chỉ định có thể khiến cơ thể rơi vào tình trạng cường giáp, gây:
⚠️ Tim đập nhanh
⚠️ Hồi hộp, đánh trống ngực
⚠️ Run tay
⚠️ Mất ngủ
⚠️ Loãng xương nếu kéo dài
⚠️ Rối loạn nhịp tim ở một số người có nguy cơ
Thuốc tuyến giáp không phải là thuốc giảm kích thước nhân dùng tùy ý.
🦋 Với nhân TIRADS 3, khi nào chỉ cần theo dõi?
Rất nhiều trường hợp TIRADS 3 không cần phẫu thuật hay can thiệp ngay.
Nếu nhân:
▪️ Có đặc điểm lành tính
▪️ Kích thước ổn định
▪️ Không gây triệu chứng chèn ép
▪️ Không có dấu hiệu nghi ngờ ác tính
▪️ Không ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt
Bác sĩ có thể chỉ định theo dõi định kỳ bằng siêu âm.
Mục tiêu của theo dõi không phải là chờ nhân “tự biến mất”, mà là đánh giá xem nhân có thay đổi về kích thước hoặc đặc điểm hay không.
Có những nhân tuyến giáp tồn tại ổn định nhiều năm và người bệnh hoàn toàn không cần can thiệp.
🔥 Khi nào một nhân lành tính có thể cần điều trị?
Dù phần lớn nhân TIRADS 2 hoặc 3 có nguy cơ thấp, vẫn có những trường hợp cần được đánh giá để can thiệp.
Ví dụ:
✔️ Nhân phát triển lớn dần theo thời gian
✔️ Gây cảm giác nuốt vướng hoặc chèn ép vùng cổ
✔️ Gây khó chịu kéo dài
✔️ Ảnh hưởng đến thẩm mỹ do cổ phình to
✔️ Có cấu trúc hoặc vị trí cần được đánh giá thêm
Khi đó, tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể cân nhắc các phương án phù hợp.
Với một số nhân lành tính đã được xác định và có chỉ định, đốt sóng cao tần RFA có thể là một lựa chọn giúp làm giảm thể tích nhân theo thời gian mà không cần phẫu thuật mở.
Tuy nhiên, không phải nhân TIRADS 3 nào cũng cần RFA.
Cũng không phải nhân càng nhỏ càng cần đốt.
Việc có nên can thiệp hay không cần dựa trên đánh giá tổng thể của bác sĩ.
💬 Điều TS.BS Đinh Xuân Cường thường giải thích với người bệnh là:
“Mục tiêu không phải lúc nào cũng là làm cho nhân biến mất bằng mọi giá.”
Điều quan trọng hơn là:
👉 Nhân đó có nguy cơ ác tính không?
👉 Có đang phát triển nhanh không?
👉 Có gây ảnh hưởng đến sức khỏe và sinh hoạt không?
👉 Người bệnh cần theo dõi hay cần can thiệp?
Một nhân tuyến giáp ổn định, lành tính có thể được theo dõi lâu dài mà không cần điều trị gì thêm.
Ngược lại, một nhân không quá lớn nhưng có đặc điểm đáng ngờ có thể cần được đánh giá kỹ hơn.
Vì vậy, nếu anh chị đang có kết quả TIRADS 2 hoặc TIRADS 3 và uống thuốc một thời gian nhưng nhân chưa nhỏ đi, đừng vội kết luận rằng thuốc không hiệu quả.
Hãy kiểm tra lại xem:
– Thuốc anh chị đang uống được kê để điều trị điều gì?
– Chức năng tuyến giáp hiện tại đã ổn định chưa?
– Nhân có thay đổi kích thước hoặc đặc điểm trên siêu âm không?
– Có thực sự cần can thiệp hay chỉ cần tiếp tục theo dõi?
🩺 Việc hiểu đúng bản chất của nhân tuyến giáp sẽ giúp anh chị tránh được hai thái cực: lo lắng quá mức khi chưa cần thiết hoặc can thiệp quá mức vào một nhân lành tính ổn định.
TS.BS Đinh Xuân Cường
Chuyên khoa Ung bướu Đầu Mặt Cổ – Tuyến giáp
Cố vấn Chuyên môn Bệnh viện Ung bướu Hưng Việt
Bác sĩ Khoa Ngoại Đầu Mặt Cổ – Bệnh viện K Trung ương
🩺 Nếu bạn đang có kết quả siêu âm TIRADS 2, TIRADS 3 hoặc băn khoăn vì nhân tuyến giáp không giảm kích thước sau thời gian theo dõi, hãy thăm khám với bác sĩ chuyên khoa để được đánh giá chính xác hướng xử trí phù hợp.