TĂNG CÂN KHI ĐIỀU TRỊ SUY GIÁP: CÓ PHẢI DO THUỐC KHÔNG?
Đây là một trong những câu hỏi TS.BS Đinh Xuân Cường nhận được rất thường xuyên từ người bệnh suy giáp.
“Nếu em đã uống thuốc đều mà cân nặng vẫn không giảm thì có phải thuốc không hiệu quả?”
Hay:
“Em điều trị mấy tháng rồi nhưng vẫn tăng cân, có phải phải tăng liều thuốc không?”
Thực tế, suy giáp có thể gây tăng cân, nhưng nguyên nhân và cách xử lý không đơn giản như nhiều người vẫn nghĩ.
VÌ SAO SUY GIÁP LÀM TĂNG CÂN?
Hormone tuyến giáp đóng vai trò điều hòa quá trình chuyển hóa của cơ thể.
Khi tuyến giáp hoạt động kém, tốc độ chuyển hóa giảm xuống, cơ thể tiêu hao ít năng lượng hơn và có xu hướng giữ nước, giữ muối nhiều hơn bình thường.
Đó là lý do người bị suy giáp thường có biểu hiện:
▪️ Tăng cân.
▪️ Mệt mỏi.
▪️ Phù nhẹ.
▪️ Cảm giác nặng người.
Tuy nhiên, điều nhiều người chưa biết là mức tăng cân do suy giáp đơn thuần thường chỉ khoảng 2–5 kg.
Phần cân nặng tăng thêm này chủ yếu do ứ nước và muối, chứ không hoàn toàn là mỡ.
ĐIỀU TRỊ ĐÚNG RỒI SAO VẪN KHÔNG GIẢM CÂN?
Sau khi điều trị bằng levothyroxine và chức năng tuyến giáp trở về bình thường, lượng nước dư thừa trong cơ thể thường sẽ giảm dần.
Nhưng nhiều người lại kỳ vọng rằng:
“TSH bình thường thì cân sẽ giảm ngay.”
Thực tế không phải như vậy.
Thuốc điều trị suy giáp giúp đưa cơ thể trở về trạng thái chuyển hóa bình thường, không phải là thuốc giảm cân.
Nếu sau khi chức năng tuyến giáp đã ổn định mà cân nặng vẫn không thay đổi, nguyên nhân thường nằm ở những yếu tố khác.
KHÔNG CHỈ CÓ TUYẾN GIÁP
Trong thực hành lâm sàng, TS.BS Đinh Xuân Cường luôn đánh giá cân nặng một cách toàn diện.
Ngoài tuyến giáp, còn rất nhiều yếu tố ảnh hưởng đến cân nặng như:
✔️ Chế độ ăn dư thừa năng lượng.
✔️ Ít vận động.
✔️ Thiếu ngủ kéo dài.
✔️ Căng thẳng mạn tính.
✔️ Kháng insulin.
✔️ Hội chứng chuyển hóa.
Đặc biệt, người mắc viêm tuyến giáp Hashimoto có nguy cơ kháng insulin cao hơn dân số chung.
Khi cơ thể giảm nhạy cảm với insulin, việc đốt cháy năng lượng trở nên kém hiệu quả hơn và mỡ dễ tích tụ, nhất là vùng bụng.
Đó là lý do có những người đã kiểm soát tốt suy giáp nhưng vẫn rất khó giảm cân.
CÓ NÊN TỰ TĂNG LIỀU THUỐC?
Câu trả lời là không.
Đây là sai lầm mà bác sĩ vẫn gặp ở không ít người bệnh.
Một số người tự ý tăng liều levothyroxine với mong muốn cơ thể chuyển hóa nhanh hơn để giảm cân.
Tuy nhiên, việc này không giúp giảm mỡ hiệu quả mà còn có thể gây nhiều biến chứng như:
▪️ Tim đập nhanh.
▪️ Hồi hộp, đánh trống ngực.
▪️ Rối loạn nhịp tim.
▪️ Mất xương, loãng xương nếu kéo dài.
Liều thuốc tuyến giáp cần được điều chỉnh dựa trên kết quả xét nghiệm và đánh giá của bác sĩ, không phải dựa vào mục tiêu giảm cân.
MUỐN GIẢM CÂN, CẦN LÀM GÌ?
Nếu TSH đã ở mức bình thường nhưng cân nặng vẫn chưa cải thiện, bác sĩ có thể cân nhắc đánh giá thêm:
🔹 Đường huyết lúc đói.
🔹 HbA1c.
🔹 Các yếu tố gợi ý kháng insulin.
🔹 Chế độ dinh dưỡng.
🔹 Chất lượng giấc ngủ.
🔹 Mức độ vận động hằng ngày.
Việc điều chỉnh lối sống kết hợp điều trị đúng bệnh lý nền sẽ mang lại hiệu quả bền vững hơn nhiều so với việc chỉ tập trung vào thuốc tuyến giáp.
💙 Điều TS.BS Đinh Xuân Cường luôn muốn người bệnh ghi nhớ là:
Điều trị suy giáp là bước đầu tiên để cơ thể trở về trạng thái bình thường, nhưng để cải thiện cân nặng lâu dài cần nhìn nhận toàn diện hơn.
Đừng tự ý tăng liều thuốc với hy vọng giảm cân nhanh. Hãy tái khám đúng hẹn, kiểm tra chức năng tuyến giáp định kỳ và trao đổi với bác sĩ nếu cân nặng vẫn không cải thiện sau khi điều trị ổn định.
Kiểm soát tốt bệnh tuyến giáp kết hợp với chế độ ăn hợp lý, vận động đều đặn và ngủ đủ giấc mới là chìa khóa giúp duy trì cân nặng khỏe mạnh và bảo vệ sức khỏe lâu dài.