Cảm xúc bạn dìm xuống sẽ không bao giờ biến mất!
Bạn được dạy rằng người mạnh mẽ thì không để cảm xúc lộ ra.
Có lo, gạt đi. Có buồn, nuốt vào trong. Có sợ, dồn hết vào công việc. Cứ giữ vẻ ngoài bình tĩnh, dù bên trong đang có chuyện gì.
Và rồi, bạn làm điều đó giỏi đến mức nó trở thành một phản xạ.
Hãy tưởng tượng thế này.
Mỗi cảm xúc khó chịu là một quả bóng hơi. Bạn không muốn nhìn thấy nó nên cố nhấn nó xuống dưới mặt nước. Lúc đầu, mọi thứ có vẻ ổn. Mặt nước vẫn phẳng lặng. Không ai nhận ra bên dưới đang có điều gì.
Nhưng để giữ quả bóng ở dưới nước, tay bạn phải liên tục dùng lực. Bạn không thể buông ra, cũng không thể lơ là.
Việc cố gắng kìm nén hoặc né tránh cảm xúc cũng giống như vậy.
Một phần nguồn lực chú ý và năng lượng tinh thần của bạn đang được dùng chỉ để giữ những cảm xúc ấy không trồi lên. Đó là lý do có những ngày bạn thấy kiệt sức, dù khối lượng công việc không hề nhiều hơn trước.
Điều khó khăn là, khi bạn căng thẳng hơn, mệt mỏi hơn hoặc gặp thêm một biến cố mới, khả năng giữ chặt \”quả bóng\” cũng giảm đi.
Lúc đó, cảm xúc có thể xuất hiện mạnh mẽ hơn hoặc bộc lộ theo những cách bạn không mong muốn: một cơn cáu gắt trong cuộc họp, một lần mất bình tĩnh với con, hay một đêm trằn trọc không ngủ được.
Không phải vì cảm xúc đã \”chờ thời điểm tệ nhất\” để xuất hiện, mà vì bạn không thể dùng toàn bộ sức lực của mình để ghì nó xuống mãi mãi.
Việc liên tục cố xua đi, kiểm soát hoặc trốn tránh một cảm xúc khó chịu thường không khiến cảm xúc ấy biến mất. Thay vào đó, bạn phải tiêu tốn thêm nguồn lực tinh thần để duy trì cuộc chiến với chính trải nghiệm bên trong mình.
Vậy nên, câu hỏi không còn là:
\”Làm sao để nhấn quả bóng xuống sâu hơn?\”
Mà là:
\”Điều gì sẽ xảy ra nếu mình không còn phải dành quá nhiều sức chỉ để ghì nó xuống?\”
Khi bạn thôi chống lại sự hiện diện của cảm xúc, nó có thể nổi lên rõ ràng hơn trong một khoảng thời gian. Nhưng giống như mọi trạng thái cảm xúc khác, nó rồi cũng sẽ thay đổi theo thời gian. Quan trọng hơn, bạn không còn phải tiêu tốn quá nhiều năng lượng chỉ để chống lại sự tồn tại của nó.
Chấp nhận không có nghĩa là đầu hàng cảm xúc.
Chấp nhận là thôi cuộc giằng co vô tận với những điều đang có mặt trong tâm trí, để dành sức cho những điều thực sự quan trọng với mình.
Những ngày tới, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu kỹ hơn cách \”buông tay\” này nhé!
Còn hôm nay, bạn chỉ cần thử tự hỏi mình một câu:
Ngay lúc này, bạn đang cố ghì bao nhiêu \”quả bóng\” dưới mặt nước?
Có thể chỉ cần nhận ra đôi tay mình đã mỏi đến mức nào, bạn sẽ bắt đầu hiểu vì sao mình luôn cảm thấy kiệt sức.
—-
Chuyên gia tâm lý Hoàng Duyên
Giám đốc Trung tâm Tâm lý và Phát triển Con người NHC Việt Nam CN Hoàng Hoa Thám (HCM)