2026-07-31 – 11

Chúng ta không chỉ buồn. Chúng ta còn ghét việc mình đang buồn.
Chúng ta không chỉ lo. Mà còn lo vì mình đang lo.
Khi một người vừa trải qua biến cố sẽ cảm thấy buồn bã. Đó là phản ứng tự nhiên của con người trước mất mát.

Nhưng rồi rất nhanh sau đó, một giọng nói khác xuất hiện:
“Mình phải mạnh mẽ lên.”
“Sao người khác vượt qua được mà mình thì không?”
“Chắc mình yếu đuối lắm nên mới như thế này.”
Thế là nỗi buồn ban đầu chưa kịp lắng xuống, nó đã bị phủ thêm một lớp tự trách và xấu hổ.

Lo âu cũng vậy.
Ban đầu, bạn chỉ lo lắng về một cuộc họp, một kỳ thi hay kết quả khám sức khỏe.
Nhưng rồi bạn bắt đầu lo rằng mình đang lo quá nhiều.
Bạn sợ cảm giác này sẽ không bao giờ biến mất.
Bạn sợ mình sẽ mất kiểm soát.
Bạn lo vì mình đang lo.

Đó là lúc nỗi đau ban đầu bị nhân lên.

Trong tâm lý học, điều khiến con người mắc kẹt không phải lúc nào cũng là cảm xúc khó chịu. Rất nhiều khi, chính cuộc chiến với cảm xúc mới khiến sự đau khổ kéo dài.

Chúng ta cố ép mình phải vui.

Cố xóa sạch nỗi buồn.

Cố ngừng lo lắng.

Càng cố đẩy cảm xúc ra xa, chúng ta lại càng phải dành nhiều năng lượng để chống lại nó. Và khi cảm xúc vẫn còn đó, ta lại thất vọng vì nghĩ rằng mình đã “thất bại”.

Đó là một vòng luẩn quẩn.

—
Có 1 cách để giúp bạn, đó là thay đổi cách bạn đáp lại cảm xúc.

Thay vì nói:

“Mình không được buồn.”

Bạn có thể thử nói:

“Mình đang buồn. Mình không cần xua đuổi nỗi buồn này. Mình chỉ cần để nó có mặt và nhẹ nhàng quan sát nó.”

Thay vì:

“Mình phải hết lo ngay.”

Bạn có thể thử:

“Mình đang lo. Nhưng mình không cần phải hoảng sợ. Mình sẽ để nó có mặt và quan sát nó”

Có một nghịch lý thú vị của tâm trí: khi ngừng đánh nhau với cảm xúc, chúng ta thường bắt đầu cảm thấy nhẹ hơn.

Không phải vì nỗi buồn hay lo âu biến mất ngay lập tức.

Mà vì chúng ta đã không còn tạo thêm một tầng đau khổ mới bằng sự chống cự và tự chỉ trích.

Đôi khi, điều khiến bạn kiệt sức không phải là cảm xúc.

Mà là việc bạn đã phải chiến đấu với chúng quá lâu.
—-
Chuyên gia tâm lý Hoàng Duyên
Giám đốc Trung tâm Tâm lý và Phát triển Con người NHC Việt Nam – CN Hoàng Hoa Thám (TP. Hồ Chí Minh)

This entry was posted in . Bookmark the permalink.