NHỮNG BẢN HỢP ĐỒNG VÔ HÌNH VÀ HÀNH TRÌNH TỰ “GẮN LẠI” CHÍNH MÌNH
Có những giai đoạn, con người bỗng thấy mình giống như một người khách lạ trong chính cuộc đời mình đang sống.
Năm tôi 25 tuổi, Sài Gòn đối đãi với tôi bằng tất cả sự hào nhoáng mà một cô gái trẻ có thể mơ ước. Một vị trí vững chãi tại cơ quan đầu não, một căn hộ riêng giữa lòng thành phố, và những kỳ vọng lấp lánh từ gia đình. Theo thước đo chung của xã hội lúc đó, tôi đang có “tất cả”.
Nhưng giữa cái lồng son rực rỡ ấy, tôi lại có cảm giác giống như một nhành cây đang cố ra hoa trong phòng kín. Tôi chăm chỉ, tôi nỗ lực, tôi làm nhiều hơn những gì được giao phó chỉ để chứng minh rằng mình xứng đáng. Thế nhưng, sâu bên trong, thứ còn lại thường là một khoảng trống khó gọi tên.
Hạnh phúc, đôi khi không nằm ở tổng số những gì một người sở hữu, mà nằm ở mức độ đồng nhất giữa bản ngã và thực tại đang sống. Tôi đã chọn cách dừng lại, tự mình bước ra khỏi những gì được xem là “hoàn hảo”, để tìm một nơi mà mình có thể cảm thấy thuộc về. Nhưng hành trình đó không diễn ra theo cách dễ chịu.
Bản hợp đồng vô hình của sự tự nguyện thu nhỏ
Khi trở về Hà Nội, tôi nhận ra mình đang vận hành trong một dạng “giao kèo” khác – một kiểu “bản hợp đồng vô hình” mà nhiều người, đặc biệt là phụ nữ, có thể từng trải qua ở một giai đoạn nào đó của cuộc đời. Tôi gọi đó là sự tự nguyện thu nhỏ mình lại để vừa vặn với một hình mẫu quan hệ nhất định.
Trong những năm tháng ấy, tôi thường cảm thấy an tâm khi ở cạnh những người đồng hành có phần khiêm nhường hơn về nền tảng hoặc thế giới quan. Tôi lựa chọn đứng thấp hơn một chút, nói khẽ hơn một chút, và tự mình gánh vác những trách nhiệm mà lẽ ra cần được chia sẻ.
Khi nhìn lại, tôi nhận ra mình từng nhầm lẫn giữa sự bao bọc và tình yêu, giữa việc không đòi hỏi và sự trưởng thành. Ở một tầng sâu hơn, đó có thể là một cơ chế thích nghi của một phần bên trong từng trải qua những va chạm cảm xúc trước đó.
Có một giai đoạn, tôi đã vô thức “giảm ánh sáng” của chính mình, với niềm tin rằng điều đó sẽ giữ được sự cân bằng trong mối quan hệ. Nhưng theo thời gian, điều này lại tạo ra một cấu trúc khá nghịch lý: nơi một người vừa giữ vai trò nâng đỡ, vừa tự giới hạn chính mình trong chính hệ quy chiếu mà mình tạo ra.
Khi những cấu trúc cũ bắt đầu rạn vỡ
Cuộc sống đôi khi thay đổi theo những cách rất riêng. Một biến cố đến vào thời điểm tôi vừa đón nhận một vai trò mới – làm mẹ. Anan xuất hiện, mang theo rất nhiều yêu thương. Đồng thời, người đồng hành của tôi cũng bước vào một giai đoạn bất ổn nghiêm trọng về thể chất và trạng thái tinh thần.
Đó không chỉ là một khó khăn đơn lẻ, mà là sự lung lay của một điểm tựa mà trước đó tôi từng tin tưởng. Có những thời điểm, tôi cảm thấy mình đang đứng giữa một không gian quá rộng, vừa chăm sóc một sinh linh nhỏ bé, vừa cố giữ lại những gì đang dần mất đi sự ổn định.
Trạng thái đó không dễ gọi tên. Nó không hẳn là nỗi đau rõ ràng, mà giống như một sự mất kết nối từng phần với chính mình.
Nhưng cũng chính khi những cấu trúc quen thuộc không còn giữ được hình dạng cũ, tôi bắt đầu đặt ra những câu hỏi khác đi: Những mô thức này đến từ đâu? Điều gì khiến mình lặp lại những lựa chọn tương tự?
Hành trình đi vào bên trong
Việc tiếp cận với các mô hình về tư duy và tiềm thức đã mở ra cho tôi một cách nhìn khác. Tôi bắt đầu quan sát lại chính mình, không phải ở bề mặt hành vi, mà ở những tầng sâu hơn của nhận thức.
Thông qua các phương pháp như thôi miên hồi quy, tôi có cơ hội nhìn lại những “sợi dây” liên kết – những khuôn mẫu, những niềm tin, những liên hệ từ quá khứ vẫn đang âm thầm ảnh hưởng đến hiện tại.
Khi một số nguyên nhân gốc rễ dần trở nên rõ ràng hơn, cảm giác trách móc cũng giảm đi đáng kể. Tôi bắt đầu nhìn các biến cố như những tín hiệu điều chỉnh, thay vì những điều cần chống lại.
Sự thay đổi không đến từ việc phủ nhận quá khứ, mà đến từ việc hiểu nó theo một cách khác.
Kiến tạo lại nền tảng cho tương lai
Hiện tại, khi nhìn Anan ngủ yên, tôi nhận ra mình đang ở trong một giai đoạn khác – không phải là “hoàn hảo”, mà là rõ ràng hơn.
Tôi không còn đặt mục tiêu trở thành một hình mẫu “siêu nhân”. Thay vào đó, tôi hướng tới việc trở thành một người mẹ có nhận thức, có khả năng quan sát và điều chỉnh.
Những lựa chọn hiện tại của tôi – từ việc tiếp tục học tâm lý học đến việc xây dựng một hướng đi nghề nghiệp mới – đều xoay quanh một mục tiêu: tạo ra một nền tảng ổn định và có ý thức cho tương lai của con.
Hạnh phúc, ở thời điểm này, không còn là một khái niệm phức tạp. Nó có thể đơn giản là: một trạng thái bình yên trong gia đình, một công việc có ý nghĩa, và một cách sống không cần phải thu nhỏ bản thân để phù hợp với bất kỳ ai.
Những trải nghiệm khó khăn, nếu được nhìn nhận lại, có thể trở thành một dạng dữ liệu quý giá để tái cấu trúc cách một người hiểu về chính mình.
Và với những ai đang ở trong một giai đoạn cảm thấy lạc hướng, có lẽ điều quan trọng không phải là tìm ngay câu trả lời, mà là bắt đầu từ việc đặt lại câu hỏi – theo một cách rõ ràng và trung thực hơn.
