✨ Vì sao người tram cảm thường “mắc kẹt” trong suy nghĩ của chính mình?
Khoa học đã chứng minh rằng: Não bộ của người tram cảm thường có DMN (Default Mode Network) hoạt động quá mức.
Ở người bình thường, (Default Mode Network – DMN) là một hệ thống các vùng não liên kết với nhau, hoạt động mạnh nhất khi chúng ta… không làm gì cả.
Đó là lúc bạn:
– Nghĩ về quá khứ
– Tưởng tượng tương lai
– Tự trò chuyện với chính mình
Ở trạng thái bình thường, DMN giúp chúng ta tự phản tỉnh và hiểu bản thân sâu sắc hơn.
Nhưng với người tram cảm, DMN lại hoạt động quá mức.
Nó không chỉ “chạy liên tục”, mà còn bị “kết nối chặt” với những vùng xử lý cảm xúc t iêu cực.
Và từ đó, một vòng lặp hình thành:
Một chuyện nhỏ trong quá khứ…
→ bị nhớ lại
→ bị phân tích
→ bị tự trách
→ rồi lại quay về nhớ tiếp…
Cứ như vậy, lặp đi lặp lại hàng trăm, hàng nghìn lần.
Không phải họ muốn nghĩ nhiều… mà là não bộ của họ đang bị “kẹt” trong chế độ đó.
✨ Lòng biết ơn: L iệu pháp tự nhiên
Lòng biết ơn không chỉ là một cảm xúc đẹp đẽ và nhất thời.
Thực chất, nó là một bài tập nhận thức có khả năng giúp não “chuyển chế độ”.
Khi bạn ngồi lại và tự hỏi:
👉 “Hôm nay, có 3 điều gì mình có thể biết ơn?”
Lúc đó, bạn sẽ phải:
– Kích hoạt vỏ não trước trán (vùng liên quan đến lý trí), buộc não phải tìm kiếm thông tin tích cực trong hiện tại. Và quan trọng nhất là nó giúp ngắt dòng suy nghĩ lặp lại của DMN.
Nói một cách đơn giản:
Bạn đang giúp não mình rời khỏi những suy nghĩ liên miên về quá khứ, tương lai – quay về với hiện tại, rời xa những cảm xúc tr ầm uất.
✨ Chính vì cơ sở khoa học trên, Duyên và các chuyên gia tâm lý tại NHC luôn khuyến khích người tram cảm viết “nhật ký biết ơn”.
Nhiều nghiên cứu khoa học (như Kini, 2016) đã cho thấy:
Việc thực hành lòng biết ơn có thể làm thay đổi hoạt động não bộ
Giúp giảm xu hướng suy nghĩ t iêu cực lặp lại
Tăng khả năng điều chỉnh cảm xúc
Vì vậy, ngay hôm nay, bạn hãy bắt đầu viết nhật ký biết ơn!
Bởi nếu tram cảm là một căn phòng tối, thì việc Viết Nhật ký Biết ơn chính là việc ta chủ động tìm những tia sáng nhỏ nhất.
Không phải để xóa đi bóng tối ngay lập tức,
mà là để… nhắc mình rằng ánh sáng vẫn luôn tồn tại và ta cần chủ động đi tìm nó.
Nguồn: Hamilton, J. P., et al. (2015). “Default-mode and task-positive network activity in major depressive disorder”. Tạp chí Biological Psychiatry.
Nguồn: Kini, P., et al. (2016). “The effects of gratitude expression on neural activity”. Tạp chí NeuroImage.
———
Chuyên gia tâm lý Hoàng Duyên
Giám đốc Trung tâm Tâm lý và Phát triển Con người NHC Việt Nam CN Hoàng Hoa Thám (HCM)